Nucleaire holocaust
Evenals bij zijn eerdere publieke verschijningen sinds begin juli, herhaalde de 84-jarige Castro zijn waarschuwingen voor een nucleaire holocaust in Iran en vermeed elk nationaal thema. Maar zijn verschijning betekende wel de terugkeer van twee nationale symbolen uit de periode van bijna 50 jaar lang waarin hij de macht had. Toen legde hij, na een plotselinge chirurgische ingreep die hem vier jaar geleden bijna het leven kostte, zijn functies neer. Voor de eerste keer sinds 2006 verscheen hij in een compleet militair uniform - hoewel zonder onderscheidingen – en sprak in de open lucht het volk toe zoals hij het gewoon was te doen tijdens zijn regeerperiode. Hij gebruikte een bril om een voorbereide tekst voor te lezen, maar werd aangekondigd als Comandante en Jefe en niet als compañero, zoals de afgelopen vier jaar gebruikelijk was. De terugkeer van deze symbolen voeden speculaties dat Fidel Castro probeert weer iets van zijn oude macht terug te winnen, die hij in 2006 overdroeg aan zijn 79-jarige broer Raúl.

Reactie dissident
‘Dit is een pantomime die opgetuigd is om zijn onsterfelijkheid te tonen,’ zegt Vladimiro Roca vanuit Havana. Roca is ex-communist en voormalig piloot van de Cubaanse luchtmacht. Tijdens de afgelopen vier jaren van zijn herstel, verscheen Castro in sportkleding en recent in burger. Maar deze zomer kwam het militaire groen weer terug. Eerst was er enkel het hemd, later het militaire jack en vrijdag de militaire pet. In het algemeen bleven zijn ontmoetingen in de afgelopen vier jaar beperkt tot particuliere ontmoetingen met buitenlandse leiders die Cuba bezochten en die op foto en video werden vastgelegd. Maar sinds 7 juli bezocht hij groepen wetenschappers en economen en vorige maand sprak hij een bijeenkomst van de Nationale Vergadering toe. Castro zelf heeft gezegd ‘volledig opgeknapt’ te zijn en in een deze week gepubliceerd interview met een Mexicaanse krant, verzekert hij ‘herrezen’ te zijn, zonder in te gaan op de exacte aard van zijn gezondheidsprobleem en of hij op een bepaald moment klinisch dood is geweest.

Nucleaire ramp
Castro verzekerde zijn publiek vrijdag dat de tijd dringt om een nucleaire oorlog rond Iran, dat kernwapens zou ontwikkelen, te voorkomen. ‘De tijd die de mensheid nog heeft om deze strijd te winnen is ongelofelijk beperkt,’ zei hij. Hij merkte op dat de VS de enige natie is die ooit nucleaire wapens gebruikte – tegen Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog – en dat de moderne kernwapens veel krachtiger zijn dan die van toen. ‘Cuba heeft de dure plicht op zich genomen de mensheid te waarschuwen voor het reële gevaar dat ons bedreigt. Wij mogen in deze opdracht niet verzaken,’ zei hij en hij moedigde de studenten aan voor de vrede te vechten ‘om het menselijk leven te beschermen.’

Historische plek
Castro hield zijn toespraak vanaf een spreekgestoelte vlakbij het standbeeld van de Alma Mater, dat de trappen van de Universiteit van Havana domineert. Het is de plek waar hij in de jaren veertig rechten studeerde. Voor hij in 1959 aan de macht kwam, was het ook de plaats van protest tegen de machthebbers, waar de politie geen toegang had, gezien het principe van de autonome universiteit. De universiteit had zijn eigen politiemacht. Op deze plek werden op 16 augustus ook vijf dissidenten gearresteerd nadat ze een tekst tegen de regering voorlazen. Twee van hen werden later vrijgelaten, maar de anderen zitten nog gevangen en er zijn geruchten dat ze wegens ordeverstoring zullen worden veroordeeld. Elizardo Sánchez Santacruz, mensenrechtenactivist, zegt dat dit protest het eerste was op deze plek sinds de jaren zestig.

Bron: Juan O. Tamayo – El Nuevo Herald

Foto's: Fidel Castro op de trappen van de Universiteit 
Cartoon: Omar Santana

Link
* De correspondent van El Pais in Havana over de gebeurtenis