De Cubaanse leider Fidel Castro erkent verantwoordelijk te zijn geweest voor de vervolging van homoseksuelen in Cuba, in de beginjaren van zijn regime. Cubaanse homo's werden ondermeer naar heropvoedingskampen gestuurd. ‘Een groot onrecht,’ noemt Fidel dat nu, in een interview met Carmen Lira Saade (zie foto) van de Mexicaanse krant La Jornada. Een onafhankelijke homo-organisatie concludeert echter dat enkel 'revolutionaire homo's in Cuba worden geaccepteerd.' 

De nacht van de Drie P's

Fidel was amper drie jaar aan de macht toen de homovervolging begon. In 1962 werden in de Cubaanse hoofdstad Havanna razzia's gehouden: tijdens de Nacht van de Drie P's werden prostituees, pooiers en poten opgepakt. In die tijd was Fidel Castro en zijn revolutionaire regime zeer populair bij linkse intellectuelen. Maar zelfs die waren niet veilig: toen de Amerikaanse dichter Alan Ginsberg tijdens een bezoek aan Cuba in 1965 kritiek had op de homovervolging, werd hij het land uitgezet.

Werkkampen

In datzelfde jaar werden de Militaire Eenheden voor Hulp bij de Productie’ opgericht. Dit waren werkkampen waar 'contrarevolutionairen' werden heropgevoed en dwangarbeid moesten verrichten. Naar schatting 25.000 jongeren die volgens het regime ‘het verkeerde pad’ hadden gekozen, kwamen in de kampen terecht. Het ging vooral om homoseksuele mannen en religieuze jongeren. De kritiek uit het buitenland was niet mals. Castro begon sympathie te verliezen en besloot in 1968 de kampen te sluiten. Het verhaal gaat dat hij de kampen sloot nadat hij zich incognito liet opsluiten. Hij zou zijn geschrokken van de manier waarop de gevangenen werden behandeld.

Razzia

Daarna kregen homoseksuelen het iets minder zwaar in Cuba. De kampen gingen weliswaar dicht, maar homoseksualiteit bleef ongewenst. Op 24 augustus 1997 was er nog een grote razzia: honderden aanwezigen op een feest in Havana's bekendste homoclub El Periquitón werden gearresteerd. Tussen de feestgangers bevonden zich de Spaanse filmregisseur Pedro Almodóvar en de Franse modeontwerper Jean Paul Gaultier. ‘Een groot onrecht’ noemt Fidel Castro de behandeling van homoseksuelen op Cuba nu, in het interview met La Jornada. ‘Als er iemand verantwoordelijk voor was ben ik het wel’, zegt de Cubaanse leider. ‘Al heb ik persoonlijk nooit iets tegen homo's gehad’. Dat zou je niet zeggen als je oude uitspraken van Fidel leest. In 1962 noemde Fidel homo's nog ‘minderwaardig’ en drie jaar later noemde hij homoseksualiteit 'een afwijking'.

Verbetering

Sindsdien is er veel veranderd. Homoseksualiteit is niet langer strafbaar en de overheid voert actief campagne tegen homofobie. De dochter van Raúl Castro, seksuoloog Mariela Castro, werpt zich op als een soort beschermvrouwe van homoseksualiteit. Operaties om van sekse te veranderen zijn gratis. Maar de schandvlek uit het verleden blijft. En daarvoor lijkt de Comandante zich te schamen. ‘We hadden andere zorgen aan ons hoofd’, stelt de Cubaanse leider. Hij noemt de dreiging van een Amerikaanse invasie. Castro vindt dat uitgerekend zijn 'progressieve regime' beter had moeten weten. ‘Het is alsof de Heilige zelf heeft gezondigd’.

Tolerantie enkel voor revolutionaire homo’s
De voorman van een niet-erkende Cubaanse homo-organisatie, Aliomar Janjaker, beschouwt de verklaringen van Fidel Castro als ‘een wanhopige poging te bewijzen dat er veranderingen hebben plaatsgevonden op het niveau van respect en gelijkheid' op het eiland. Janiaker herinnert er aan dat Fidel Castro ten tijde van de vervolging en achterstelling van homo’s bij zijn volle verstand is geweest en de golf van geweld persoonlijk had kunnen tegenhouden. Hij wijst er ook op dat discriminatie tegen homo’s nog steeds plaats vindt en concludeert dat ‘enkel de revolutionaire homoseksuelen van Mariela Castro worden getolereerd.’

Parlement spreekt over homorelaties

Mariela Castro kondigde onlangs aan dat het Cubaans parlement volgend jaar voorstellen voor de gelijkberechtiging van homoseksuelen en transseksuelen zal behandelen. Zij constateerde wel dat de Cubaanse media nog nauwelijks publiceren over het fenomeen omdat ‘het de mensen zou ergeren. Persoonlijk zou ik me een kritischer pers wensen.’ Op de vraag van een journalist waarom zij zoveel investeert in homorechten en niet in de vrijheid van meningsuiting voor iedereen, antwoordde zij ‘gewoon omdat er geen enkel probleem bestaat met de vrijheid van meningsuiting op dit eiland.’

Bronnen: AFP, RTL België, 1 september 2010, Diario de Cuba

Link:

* Interview met de Mexicaanse krant La Jornada