De stranden van Marianao bij Havana stonden in het Republikeinse verleden van Cuba niet alleen bekend vanwege haar exclusieve clubs, waar de burgers uit die tijd naar toe gingen voor de gezelligheid. Deze centra kenmerkten zich ook door haar voorschriften en regels. Er wordt beweerd dat zelfs de voormalige dictator Fulgencia Batista niet werd toegelaten in een van deze plaatsen, vanwege het feit dat hij een mulat was.

Dichtbij de oude club Náutico, een van de meest bekende, bevonden zich andere nachtclubs, vrij toegankelijk voor bohemiens en mensen met weinig geld, waar lokale artiesten optraden die alleen bekend waren bij degenen die deze plaatsen geregeld bezochten. In een van deze clubs werkte Chori. De muzikant had geen geld en geen opleiding. Hij woonde in een huis in het oude deel van Havana, en at doorgaans in restaurant La Zaragozana, wat vandaag de dag een echte luxe zou zijn. Chori was in staat om muziek te krijgen uit ieder willekeurig object. In een mum van tijd zette hij op basis van de meeste vreemde oude dingen voor de ogen van het publiek een marimba – folkloristisch slaginstrument – in elkaar, waarop  hij alle soorten melodieën speelde. Chori was een echte showman.

Contract voor het buitenland
Een aantal bekende mensen uit die periode, zoals Ernest Hemingway, Marlon Brando en Errol Flynn, bezochten deze plaatsen vaak, op zoek naar de meest authentieke Cubaanse volksmuziek. Zo werd Chori ontdekt, die een arbeidscontract ontving voor het buitenland. Dit accepteren betekende bekend worden over de uitgestrekte grenzen van zijn bestaan en ‘de sprong wagen’. Volgens zijn vrienden gaf Chori er de voorkeur aan in zijn schamele behuizing in Marianao te blijven in plaats van het ontvangen van applaus en erkenning in het buitenland. Velen zijn van mening dat hij niet goed bij zijn hoofd was om dit aanbod af te slaan. Benny Moré, Rita Montaner, Bola de Nieve, Celia Cruz en de vorige maand overleden Olga Guillot, om maar enkele beroemdheden te noemen, waren ambassadeurs van onze muziek op internationale podia.

Nachtclubs gesloten
Kort na de overwinning van de revolutie, werden de nachtclubs van Marianao officieel gesloten door de regering en daar verdwijnt het spoor van Chori. Hij werkte nog korte tijd in de club Sans Souci met Miguelito Valdés en vormde de groep Los Tutankamen. In de verboden Cubaanse documentaire PM (1960) van de Cubanen Orlando Jiménez Leal en Sabá Cabrera Infante, ziet men nog fragmenten van zijn meesterlijke optredens.

Graffiti
Op muren in Havana begonnen affiches te verschijnen met zijn naam, in hoofdletters, zogenaamd van zijn hand. De inwoners van Havana, die Chori niet kenden, waren getuige van de verspreiding van de geheimzinnige affiches, en zij verbeelden zich dat de inhoud ontelbare cryptische boodschappen bevatte. Slechts enkelen konden zich voorstellen dat het ging om de laatst levende getuigenis van een volksartiest, ondergedoken in de anonimiteit. Vandaag de dag zijn het slechts enkelen die zich Chori herinneren, een groot marimba-speler van een betoverde stad. Chori overleed echter met een nostalgische glimlach op het gezicht in 1974 aan het strand van Marianao.

Bron: Cubanet Valentina Cueto, december 2009

Link
*Meer achtergronden